Yarış Sözlüğü

WorldSBK ve motor sporları dünyasında kullanılan terimlerin anlamlarını öğrenin. "Highside", "Apex" ve daha fazlası.

A

Anti-Wheelie

Teknik

Ön tekerleğin aşırı havaya kalkmasını engelleyerek maksimum ivmelenmeyi sağlayan elektronik sistemdir.

Apex

Pist

Virajın en iç noktasıdır. Pilotların virajı en hızlı şekilde dönebilmek için hedefledikleri, virajın geometrik merkezine en yakın noktadır.

B

Beyaz Bayrak

Bayraklar

Pistte yavaş giden bir araç (ambulans, güvenlik aracı vb.) olduğunu veya hava koşullarının değişmesi nedeniyle motosiklet değişimi izni verildiğini (Flag-to-Flag) bildirir.

C

Chatter

Teknik

Genellikle viraj girişlerinde veya ortasında tekerleklerin süspansiyonla rezonansa girerek titremesi durumudur. Yol tutuşunu olumsuz etkiler.

Chicane

Pist

Şikan. Hızı düşürmek için piste eklenen, genellikle sağ-sol veya sol-sağ şeklindeki keskin viraj kombinasyonudur.

Cold Tear

Lastikler

Lastiğin yeterince ısınmadan zorlanması sonucu yüzeyinde oluşan yırtılmalardır.

Compound

Lastikler

Lastik hamuru. Lastiğin sertlik derecesini belirtir (Soft, Medium, Hard).

D

Damalı Bayrak

Bayraklar

Yarışın veya seansın sona erdiğini bildirir.

DNF (Did Not Finish)

Genel

Yarışı tamamlayamayan pilotlar için kullanılan kısaltmadır.

DNS (Did Not Start)

Genel

Sıralama turlarına katılmasına rağmen yarışa başlayamayan pilotlar için kullanılan kısaltmadır.

Dorna

Organizasyon

MotoGP ve WorldSBK serilerinin ticari haklarına sahip olan organizatör şirkettir.

DSQ (Disqualified)

Genel

Kural ihlali nedeniyle yarıştan diskalifiye edilen pilotlar için kullanılır.

E

Engine Braking

Teknik

Gaz kolu kapatıldığında motorun kompresyonu sayesinde oluşan yavaşlama etkisidir. Modern motosikletlerde elektronik olarak ayarlanabilir.

F

FIM

Organizasyon

Uluslararası Motosiklet Federasyonu. Motosiklet yarışlarının küresel yönetim organıdır.

G

Graining

Lastikler

Lastik yüzeyinin aşırı zorlanma sonucu pürüzlenmesi ve ufalanması durumudur. Tutuş kaybına neden olur.

Grid

Yarış

Yarışın başlangıcında pilotların sıralama turlarındaki derecelerine göre dizildikleri start düzlüğündeki işaretli alanlardır.

H

Hairpin

Pist

Firkete viraj. 180 dereceye yakın, çok yavaş dönülen U şeklindeki virajlardır.

Highside

Teknik

Arka tekerleğin virajda kayıp aniden tutunması sonucu oluşan, pilotu motosikletin üzerinden fırlatan tehlikeli bir kaza türüdür.

Holeshot

Yarış

Yarış startında ilk viraja lider olarak girmektir.

I

Intermediate

Lastikler

Geçiş lastiği. Ne tam kuru ne tam ıslak, nemli veya kurumakta olan pistlerde kullanılır.

K

Kerb

Pist

Virajların giriş ve çıkışlarında bulunan, genellikle kırmızı-beyaz boyalı, tırtıklı beton yükseltilerdir. Pist sınırlarını belirler.

Kırmızı Bayrak

Bayraklar

Yarışın veya seansın durdurulduğunu bildirir. Ciddi kaza veya kötü hava koşullarında kullanılır.

L

Long Lap Penalty

Yarış

Pistin belirli bir virajında çizilen, normal yarış çizgisinden daha uzun olan özel bir şeritten geçme cezasıdır.

Lowside

Teknik

Ön veya arka tekerleğin tutunmayı kaybederek motosikletin altından kayıp gitmesi sonucu oluşan, genellikle daha az hasarlı kaza türüdür.

M

Mavi Bayrak

Bayraklar

Tur bindirilecek pilota, arkadan gelen hızlı pilota yol vermesi gerektiğini bildirir.

P

Paddock

Genel

Yarış pistinin arkasında bulunan, takımların tırlarının, misafirhanelerinin (hospitality) ve teknik alanlarının bulunduğu yaşam alanıdır.

Parc Fermé

Yarış

Yarış veya sıralama turları sonrasında ilk üç sırayı alan motosikletlerin teknik kontrol için getirildiği ve park edildiği kapalı alandır.

Pit Stop

Yarış

Yarış sırasında lastik değişimi veya teknik müdahale için pit alanına girilmesidir. Flag-to-flag yarışlarda motosiklet değişimi için yapılır.

Q

Quickshifter

Teknik

Debriyaj kullanmadan ve gaz kesmeden vites değiştirmeye yarayan sistemdir.

R

Ride Through

Yarış

Bir kural ihlali (örn: erken start) nedeniyle pilota verilen, pit yolundan hız limitine uyarak geçme cezasıdır.

Rookie

Genel

Bir seride ilk sezonunu geçiren çaylak pilota verilen isimdir.

Run-off Area

Pist

Kaçış alanı. Viraj dışlarında bulunan, pistten çıkan araçların güvenli bir şekilde yavaşlamasını sağlayan asfalt veya çakıl alanlardır.

S

Sarı Bayrak

Bayraklar

Pistte tehlike olduğunu bildirir. Sallanan sarı bayrak bölgesinde geçiş yasaktır ve pilotlar yavaşlamalıdır.

Siyah Bayrak

Bayraklar

Bir pilotun diskalifiye edildiğini ve derhal pite dönmesi gerektiğini bildirir.

Siyah üzerine Turuncu Daire

Bayraklar

Meatball flag olarak da bilinir. Motosiklette teknik bir sorun (yağ kaçağı vb.) olduğunu ve pilotun güvenliği tehdit etmemek için derhal pistten çıkması gerektiğini bildirir.

Slick

Lastikler

Kuru zemin lastiği. Üzerinde hiç diş yoktur, bu sayede asfalta maksimum yüzey alanı temas eder.

Slipper Clutch

Teknik

Kaydırmalı debriyaj. Sert vites düşüşlerinde arka tekerleğin kilitlenmesini ve sekmesini engelleyen mekanik sistemdir.

Slipstream

Teknik

Hava koridoru. Öndeki motosikletin arkasında oluşan düşük basınç alanını kullanarak daha az hava direncine maruz kalmak ve bu sayede daha yüksek hıza ulaşıp geçiş yapmaktır.

Stoppie

Teknik

Sert frenleme sırasında arka tekerleğin yerden kesilmesi durumudur. Toprak Razgatlıoğlu'nun imzası haline gelmiştir.

Superpole

Yarış

WorldSBK'da Cumartesi sabahı yapılan ve yarışın grid pozisyonlarını belirleyen sıralama seansıdır.

Superpole Race

Yarış

Pazar sabahı koşulan, 10 turluk kısa sprint yarışıdır. İlk 9 pilota puan verir ve Pazar günkü ana yarışın ilk 9 grid sırasını belirler.

T

Telemetry

Teknik

Motosiklet üzerindeki sensörlerden toplanan verilerin (hız, süspansiyon hareketi, gaz açısı vb.) mühendisler tarafından analiz edilmesidir.

Traction Control (TCS)

Teknik

Arka tekerleğin patinaja düşmesini (spin atmasını) engelleyen elektronik sistemdir. Gaz tepkisini ve ateşlemeyi yöneterek optimum tutunmayı sağlar.

Tyre Warmer

Ekipman

Lastik ısıtıcı. Yarış öncesinde lastikleri optimum çalışma sıcaklığına getirmek için kullanılan elektrikli battaniyelerdir.

W

Warm Up

Yarış

Yarış günü sabahı yapılan kısa ısınma seansıdır. Son ayarların kontrol edilmesi için kullanılır.

Wet / Rain

Lastikler

Yağmur lastiği. Derin kanalları sayesinde suyu tahliye eder ve çok yumuşak hamuru sayesinde soğukta bile tutunur.

Wheelie

Teknik

Hızlanma sırasında ön tekerleğin yerden kesilmesi durumudur. Fazlası zaman kaybına neden olduğu için elektronik sistemlerle kontrol altında tutulur.

Wildcard

Genel

Normalde o seride yarışmayan ancak belirli bir yarış için özel davetle katılan pilota verilen isimdir.

Winglets

Teknik

Motosikletin ön kısmına eklenen kanatçıklardır. Yüksek hızlarda yere basma kuvveti (downforce) oluşturarak ön tekerleğin yerde kalmasını sağlar.

Y

Yeşil Bayrak

Bayraklar

Pistin temiz olduğunu veya tehlikeli bölgenin sona erdiğini bildirir.